Geschreven op 12 augustus 2025 door . Laatste update: 10 december 2025.
LEGO is gemaakt om jaren mee te gaan, maar wie zijn collectie in topconditie wil houden, moet wel zorgen voor goed onderhoud. Stof, zonlicht, vocht en intensief spelen kunnen stenen beschadigen of verkleuren. In deze uitgebreide gids leer je hoe je LEGO veilig schoonmaakt, hoe je elektronische onderdelen zoals treinen en Powered Up-hubs onderhoudt, en hoe je sets opbergt zonder dat ze slijten. Ook geven we tips voor het voorkomen van verkleuring, het sorteren van je collectie en het oplossen van ontbrekende onderdelen. Waar nodig linken we door naar verdiepende artikelen op Brick King zodat je direct praktische stap-voor-stap handleidingen kunt volgen.
Waarom LEGO onderhoud belangrijk is
Een goed onderhouden LEGO-verzameling gaat niet alleen langer mee, maar behoudt ook zijn waarde. Dit geldt voor zowel speelsets als verzamelobjecten. Stof en vuil kunnen in de kieren gaan zitten en de koppelingskracht van de stenen verminderen. UV-licht kan kleuren doen vervagen en vocht kan schimmel of kromtrekken veroorzaken. Door regelmatig schoon te maken, slim op te bergen en elektronica correct te bewaren, voorkom je deze problemen. Daarbij is het onderhouden van LEGO vaak ook gewoon leuk: het geeft je de kans om sets opnieuw te bekijken en ontbrekende onderdelen te vervangen.
LEGO schoonmaken: basisprincipes
Het schoonmaken van LEGO begint met het kiezen van de juiste methode. Gebruik altijd lauw water (maximaal 40°C) met een klein beetje milde afwasmiddel. Elektronische onderdelen, stickers en bedrukte tegels vragen speciale aandacht. Dompel motoren, hubs, verlichting en batterijboxen nooit onder in water, maar maak ze alleen schoon met een licht vochtige doek. Stickers en prints reinig je met een zachte microvezeldoek zonder te schuren. Vermijd agressieve middelen zoals bleekmiddel, oplosmiddelen of schuurmiddelen, omdat deze het oppervlak of de kleur permanent kunnen beschadigen. Lees onze stap-voor-stap handleiding LEGO wassen voor de veiligste technieken.
Dagelijks en wekelijks onderhoud
Stof is de grootste vijand van LEGO-displaysets. Zet je modellen daarom in een vitrinekast om stofophoping te beperken. Voor sets die toch stof vangen, gebruik je een zachte kwast of een luchtblazer. Diorama’s, treinen en minifigs stof je voorzichtig af van boven naar beneden om te voorkomen dat vuil zich ophoopt. Voor stenen die in bakken liggen, kan een stofzuiger met lage zuigkracht en een pantykousje over de zuigmond handig zijn. Zo voorkom je dat kleine onderdelen verdwijnen.
Dieptereiniging
Bij sterk vervuilde of tweedehands LEGO is een diepere schoonmaak nodig. De veiligste methode is handwas. Sorteer kwetsbare onderdelen zoals bedrukte tegels, stickers en elektronica apart. Vul een bak met lauw water en een druppel afwasmiddel, laat de stenen kort weken en borstel vuil voorzichtig weg met een oude tandenborstel. Spoel alles goed af en laat de stenen drogen op een katoenen handdoek, minimaal 24 uur. Een wasmachine kan voor bulk handig zijn, maar gebruik altijd een waszak, een kort programma op lage temperatuur en géén droger.
LEGO drogen zonder schade
Het drogen van LEGO moet altijd aan de lucht gebeuren. Verspreid de stenen in één laag op een katoenen handdoek, dep overtollig water weg en laat ze verder drogen. Holle onderdelen zet je rechtop, zodat het water eruit kan lopen. Vermijd drogers, radiatoren of direct zonlicht; deze veroorzaken kromtrekken, scheurtjes of verkleuring.
Verkleuring voorkomen en behandelen
Verkleuring wordt vooral veroorzaakt door UV-licht en hitte. Bewaar LEGO daarom op een plek zonder direct zonlicht of gebruik vitrines met UV-werend glas. Voor licht vergeelde stenen bestaat de zogenaamde ‘retrobright’-methode, maar dit is risicovol. Test altijd eerst op een onopvallend onderdeel. Om krassen te voorkomen gebruik je zachte doeken en vermijd je het schoonmaken met droge tissues, die microscopische krassen achterlaten.
Elektronica en LEGO-treinen
LEGO-treinen, motoren en andere elektronische onderdelen moeten met zorg worden onderhouden. Verwijder batterijen als je ze langer dan een maand niet gebruikt om lekkage te voorkomen. Contacten met lichte corrosie maak je schoon met een wattenstaafje en een beetje contactreiniger, gevolgd door droogwrijven. Rails reinig je met een zachte vlakgom en houd je vrij van olie of vet. Controleer regelmatig of wissels soepel werken en of wielen en assen vrij zijn van haren en stof. Powered Up-hubs kun je via de app updaten voor betere prestaties.
LEGO opbergen en sorteren
Goed opbergen beschermt je LEGO tegen stof, verkleuring en beschadiging. Gebruik stapelbare, doorzichtige bakken met klikdeksel en voeg silica-gel toe tegen vocht. Houd temperatuur en luchtvochtigheid stabiel. Leg nooit zware onderdelen op ramen of grote vlakke tegels om drukplekken te voorkomen. Begin met grof sorteren op kleur, en verfijn later op onderdeeltype of set. Een digitale inventaris helpt je om snel te zien welke onderdelen ontbreken. Lees onze gids LEGO opbergen en het stappenplan LEGO sorteren voor meer tips.
Ontbrekende onderdelen
Mis je een onderdeel? Noteer het setnummer en onderdeelnummer (te vinden in de handleiding of op BrickLink) en bestel een vervangend steentje bij LEGO of een andere leverancier. De officiële LEGO-service is vaak gratis voor recent gekochte sets. Lees onze handleiding LEGO stukje ontbreekt voor stap-voor-stap instructies.
Veelgemaakte fouten bij LEGO onderhoud
- Te heet water gebruiken (boven 40°C) waardoor stenen vervormen.
- Drogen op een warmtebron zoals een radiator of in de zon.
- Gebruik van agressieve schoonmaakmiddelen of oplosmiddelen.
- Olie op rails of assen, waardoor vuil sneller hecht.
- Stickers weken of prints schuren, waardoor ze beschadigen.
Veelgestelde vragen
- Mag LEGO in de wasmachine?
- Ja, mits in een waszak, op maximaal 40°C en een kort programma. Handwas blijft de veiligste optie.
- Hoe droog ik LEGO het best?
- Laat stenen minimaal 24 uur drogen op een katoenen handdoek. Vermijd drogers, radiatoren en direct zonlicht.
- Hoe reinig ik elektrische onderdelen?
- Elektronica mag nooit onder water. Maak schoon met een bijna droge doek en verwijder batterijen bij opslag.
- Wat doe ik tegen vergeling?
- Bewaar LEGO uit direct zonlicht. Retrobright kan werken, maar test altijd voorzichtig.
- Welke middelen mag ik niet gebruiken?
- Gebruik nooit oplosmiddelen, bleekmiddel, olie of schuurmiddelen; deze beschadigen kunststof en prints.
Met de juiste zorg blijft je LEGO-collectie tientallen jaren mooi. Regelmatig schoonmaken, slim opbergen, voorzichtig omgaan met elektronica en alert zijn op verkleuring maken het verschil. Door de tips uit deze gids én de verdiepende artikelen op Brick King te volgen, zorg je dat jouw LEGO altijd klaar is voor de volgende bouwsessie; of dat nu spelen, tentoonstellen of verzamelen is.
Alec is gek op LEGO en groeide op tussen de bouwstenen in de LEGO-winkel van zijn ouders. Favoriete thema’s: Technic, Ninjago en Icons. Zijn trots: de Silent Mary uit Pirates of the Caribbean. Thema dat nooit had mogen verdwijnen? Chima! Op zijn lijstje: het Natuurhistorisch Museum. Naast LEGO houdt hij van fitness, lezen en een goede serie.
